Lýðræði

Ein helsta auðlind og aflvaki Norðurlanda er lýðræðishefðin. Leikreglur lýðræðisins skipta ekki minna máli en lýðræðið sem stjórnarform. Í þeim felst ákveðin aðferð til að rýna í úrlausnarefni af víðsýni og umburðarlyndi í því augnamiði að finna á þeim skynsamlega lausn sem horfir til almannaheilla.

Norðurlandaráð hélt árið 2002 þemafund á Íslandi undir yfirskriftinni Norrænt lýðræði 2020 þar sem framtíð lýðræðis sem stjórnarforms var rædd. Þar var hvatt til meiri umræðu um þetta mikilvæga málefni.

Lýðræðislegt þjóðskipulag stendur vissulega traustum fótum á Norðurlöndum. Sífellt þarf þó að hafa gát á grunnþáttum raunverulegs lýðræðis svo sem almennri kosningaþátttöku og áhuga almennings á stjórnmálastarfi. Með upplýsinga- og fjarskiptatækni hafa skapast tækifæri til að miðla betur upplýsingum og þjónustu og greiða fyrir opnari samskiptum milli stjórnvalda og almennings. Hnattvæðingin leiðir á hinn bóginn til þess að menn þurfa að nálgast úrlausnarefni á nýjan hátt heima fyrir og á alþjóðavettvangi.

Íslendingar leggja til að samstarfsráðherrarnir taki áskorun Norðurlandaráðs og skipi Lýðræðisnefnd með fulltrúum norrænu ríkisstjórnanna sem falið verði að skoða framtíð lýðræðisins með tilliti til framangreindra þátta. Nefndin á jafnframt að skoða möguleika á að nýta tæknina til að bæta aðgengi almennings að upplýsingum og aðkomu að störfum löggjafa og framkvæmdavalds þegar ákvarðanir eru teknar.

Á árinu var haldin ráðstefna um Lýðræði á öld upplýsingatækni, sem ráðherranefndin um upplýsingatækni og norræn Lýðræðisnefnd stóðu fyrir. Erindi sem flutt voru á ráðstefnunni eru komin á vefinn.